Οι Δημοκρατικοί προσβλέπουν σε μπλε κύμα λίγο πριν από τις εκλογές για το Κογκρέσο

Δεκατέσσερις μέρες πριν από τις κάλπες, οι Δημοκρατικοί προσβλέπουν σε «μπλε κύμα». Πρόσφατες δημοσκοπήσεις τούς αφήνουν περιθώριο να διεκδικήσουν νίκες ακόμη και σε πολιτείες που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικάνους, εκεί όπου πριν από λίγους μήνες οι πιθανότητές τους κρίνονταν περιορισμένες.

Αμερικανικά δίκτυα μεταδίδουν ότι οι προσδοκίες έχουν ανέβει τόσο, ώστε η αδυναμία να κατακτηθούν και τα δύο σώματα του Κογκρέσου μπορεί να απογοητεύσει τους Δημοκρατικούς. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι Ρεπουμπλικανοί θα μπορούσαν να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα ως δική τους επιτυχία.

Ανοιχτό παραμένει το ερώτημα αν οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν με ακρίβεια τη δυναμική των Δημοκρατικών.

Σε πρόσφατη μέτρηση των ABC News και της Washington Post για την πρόθεση ψήφου, το προβάδισμά τους έφτανε σχεδόν τις δέκα ποσοστιαίες μονάδες.

Την ίδια περίοδο, υποψήφιοί τους για τη Γερουσία διεκδικούν με αξιώσεις έδρες σε «κόκκινες» πολιτείες, όπως η Αλάσκα, η Αϊόβα, το Κάνσας και το Τέξας.

Στενές μένουν οι αναμετρήσεις και στο Μίσιγκαν και στην Τζόρτζια, όπου το κόμμα επιχειρεί να κρατήσει έδρες που ήδη ελέγχει.

Μετά τη σαρωτική επικράτηση του Ντόναλντ Τραμπ το 2024, στις τηλεοπτικές συζητήσεις επανέρχεται το ίδιο ερώτημα: οι μετρήσεις καταγράφουν πράγματι την ορμή των Δημοκρατικών ή υπερεκτιμούν την κινητοποίηση των υποστηρικτών τους;

Εξαιρέσεις στις θητείες Μπους και Κλίντον

Στις ενδιάμεσες εκλογές, το κόμμα που ελέγχει τον Λευκό Οίκο κατά κανόνα χάνει έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Ανάμεσα στις εξαιρέσεις ξεχωρίζει το 2002, επί Τζορτζ Μπους του νεότερου. Το πολιτικό κλίμα είχε διαμορφωθεί μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και πριν από την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ.

Εξαίρεση υπήρξε και το 1998, όταν πρόεδρος ήταν ο Μπιλ Κλίντον. Εκείνη τη χρονιά οι Δημοκρατικοί αύξησαν τις έδρες τους στη Βουλή, χωρίς να αποκτήσουν την πλειοψηφία.

Στο αποτέλεσμα βάρυναν η ισχυρή οικονομία και η αντίδραση πολλών ψηφοφόρων στον τρόπο με τον οποίο οι Ρεπουμπλικανοί χειρίστηκαν την υπόθεση Λεβίνσκι.

Η απόπειρα παραπομπής του Κλίντον δεν οδήγησε σε εκλογική τιμωρία των Δημοκρατικών, ενώ η στήριξη στην απομάκρυνσή του από την προεδρία παρέμενε χαμηλή.

Πώς διαβάστηκαν οι απώλειες εδρών

Το 2022, μετά την ανατροπή της απόφασης Roe v. Wade από το Ανώτατο Δικαστήριο, οι Δημοκρατικοί και ο Τζο Μπάιντεν αντιμετώπισαν ως σχετικά θετική εξέλιξη την απώλεια μόλις εννέα εδρών. Η απώλεια αυτή, πάντως, αρκούσε για να περάσει η Βουλή στους Ρεπουμπλικάνους.

«Ενώ ο Τύπος και οι αναλυτές προέβλεπαν ένα τεράστιο κόκκινο κύμα, αυτό δεν συνέβη», δήλωσε ο Μπάιντεν την επομένη των εκλογών και χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «μια καλή μέρα για τη δημοκρατία».

Με την απώλεια της πλειοψηφίας, ωστόσο, περιορίστηκε η δυνατότητά του να προωθεί το νομοθετικό του πρόγραμμα.

Το 2018 ο Τραμπ, παρά την απώλεια της Βουλής, πρόβαλε την ενίσχυση της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία. Υποστήριξε επίσης ότι η επίδοση του κόμματός του στη Βουλή ήταν καλύτερη από ό,τι έδειχναν τα ιστορικά προηγούμενα.

Κατά την εκτίμηση του CNN, όποιο και αν είναι το φετινό αποτέλεσμα, ο Τραμπ κατά πάσα πιθανότητα θα προβάλει ισχυρισμούς για εκλογική απάτη, είτε υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία είτε όχι, και θα επιχειρήσει να εμφανίσει κάποια πλευρά της αναμέτρησης ως νίκη.

Μεγάλες μεταστροφές σε παλαιότερες αναμετρήσεις

Ακόμη και μικρή μετακίνηση εδρών μπορεί να αλλάξει τον έλεγχο του Κογκρέσου. Αυτό συνέβη το 2022, όταν οι περιορισμένες απώλειες των Δημοκρατικών έφταναν για να χάσουν την πλειοψηφία στη Βουλή, χωρίς να επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για συντριπτική ήττα.

Σε άλλες περιπτώσεις οι ανατροπές ήταν πολύ μεγαλύτερες. Το 1994, στις πρώτες ενδιάμεσες εκλογές της προεδρίας Κλίντον, οι Δημοκρατικοί έχασαν 54 έδρες, στη λεγόμενη «ρεπουμπλικανική επανάσταση».

Το 2010, με την άνοδο του Tea Party, οι απώλειές τους έφτασαν τις 63 έδρες, αποτέλεσμα που ο Μπαράκ Ομπάμα χαρακτήρισε «συντριπτική ήττα». Και στις δύο αναμετρήσεις η Βουλή πέρασε στους Ρεπουμπλικάνους.

Ανάλογη αλλαγή ελέγχου καταγράφηκε το 2018, όταν οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν 41 έδρες στις πρώτες ενδιάμεσες εκλογές της προεδρίας Τραμπ.

Οι έδρες της Γερουσίας που κρίνονται φέτος

Η θητεία των γερουσιαστών είναι εξαετής και σε κάθε εκλογικό κύκλο ανανεώνεται περίπου το ένα τρίτο των εδρών. Από τις 35 έδρες της φετινής αναμέτρησης, δέκα συγκαταλέγονται στις κρίσιμες μάχες.

Οι Δημοκρατικοί κατέχουν σήμερα τις τρεις, στην Τζόρτζια, στο Μίσιγκαν και στο Νιου Χάμσαϊρ. Οι άλλες επτά βρίσκονται στα χέρια των Ρεπουμπλικάνων και αφορούν την Αλάσκα, την Αϊόβα, το Κάνσας, το Μέιν, τη Βόρεια Καρολίνα, το Οχάιο και το Τέξας.

Αβέβαιες περιφέρειες στη Βουλή

Οι επανειλημμένες επαναχαράξεις των εκλογικών περιφερειών έχουν μειώσει τον αριθμό των εδρών που κρίνονται με πραγματικά αβέβαιο αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τον μη κομματικό ιστότοπο Cook Political Report, 21 έδρες χαρακτηρίζονται αμφίρροπες. Από αυτές, 15 κατέχονται από Ρεπουμπλικάνους και έξι από Δημοκρατικούς. Δέκα ακόμη έδρες των Ρεπουμπλικάνων εντάσσονται σε κατηγορίες που δίνουν, με διαφορετικό βαθμό βεβαιότητας, πλεονέκτημα στους Δημοκρατικούς.

Αντίστοιχη αξιολόγηση ισχύει και για μία επιπλέον έδρα, την οποία κατέχει βουλευτής που αποχώρησε από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και ανεξαρτητοποιήθηκε.

Αντίθετα, σε οκτώ έδρες των Δημοκρατικών οι εκτιμήσεις ευνοούν τους Ρεπουμπλικάνους.

Η εικόνα αυτή σημαίνει ότι στους Δημοκρατικούς μπορεί να αρκούν μία ή λίγες νίκες στις αμφίρροπες περιφέρειες για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία.

Εάν, όμως, οι Ρεπουμπλικανοί κερδίσουν μεγάλο μέρος αυτών των εδρών, θα έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν ότι ανέκοψαν το αναμενόμενο «κύμα».

Τα δύο σώματα δεν κινούνται πάντα μαζί

Το αποτέλεσμα στη Βουλή δεν προδικάζει εκείνο της Γερουσίας. Το 2018 και το 2022 το κόμμα του εκάστοτε προέδρου έχασε τον έλεγχο της Βουλής, αλλά αύξησε τις έδρες του στη Γερουσία.

Το 2018 οι Ρεπουμπλικανοί απέσπασαν τέσσερις έδρες από τους Δημοκρατικούς, χάνοντας παράλληλα δύο δικές τους. Κατέγραψαν έτσι καθαρό κέρδος δύο εδρών, παρά τη χαμηλή δημοτικότητα του Τραμπ.

Το 2022 οι Δημοκρατικοί κέρδισαν μία επιπλέον έδρα, μολονότι το εθνικό πολιτικό κλίμα ήταν δυσμενές για τον Μπάιντεν.

Οι πλειοψηφίες στο Κογκρέσο αλλάζουν συχνά. Η ταυτόχρονη αλλαγή ελέγχου και των δύο σωμάτων, όμως, έχει σημειωθεί μόνο δύο φορές τα τελευταία 50 χρόνια: το 1994, με τη «ρεπουμπλικανική επανάσταση», και το 2006, όταν το «δημοκρατικό κύμα» συνδέθηκε με την αντίθεση στον πόλεμο στο Ιράκ.

Υποψήφιοι που μπορούν να κρίνουν έδρες

Η χαμηλή δημοτικότητα του Τραμπ δυσκολεύει τις εκστρατείες των Ρεπουμπλικανών, ενώ οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις ενθαρρύνουν τους Δημοκρατικούς να διεκδικήσουν νίκες και πέρα από τις συνήθως ανταγωνιστικές πολιτείες.

Καθοριστικά, ωστόσο, παραμένουν σε κάθε αναμέτρηση τα χαρακτηριστικά των ίδιων των υποψηφίων.

Στη Βόρεια Καρολίνα οι Δημοκρατικοί διεκδικούν την έδρα με τον δημοφιλή πρώην κυβερνήτη Ρόι Κούπερ. Στην Τζόρτζια στηρίζουν τον νυν γερουσιαστή Τζον Οσοφ.

Στο Τέξας ο ρεπουμπλικανός γενικός εισαγγελέας Κεν Πάξτον αντιμετωπίζει την αναμέτρηση με σχετικά χαμηλή δημοτικότητα και το βάρος σκανδάλων. Ο δημοκρατικός αντίπαλός του, Τζέιμς Ταλαρίκο, φέρεται να προηγείται στις δημοσκοπήσεις.

Στο Κάνσας, όπου δεν έχει εκλεγεί δημοκρατικός γερουσιαστής εδώ και σχεδόν έναν αιώνα, το κόμμα επενδύει στην υποψηφιότητα του μετριοπαθούς πάστορα Ανταμ Χάμιλτον.

Οι δημοσκοπήσεις στο Τέξας και στο Κάνσας καταγράφουν στενές αναμετρήσεις για τη Γερουσία και για το αξίωμα του κυβερνήτη. Στο Τέξας οι Δημοκρατικοί επιχειρούν εδώ και χρόνια να διεκδικήσουν με αξιώσεις έδρα στη Γερουσία, την οποία δεν έχουν κερδίσει από το 1988.

Το 2014, στο Κάνσας, ο ανεξάρτητος υποψήφιος Γκρεγκ Ορμαν προηγούνταν σε προεκλογικές δημοσκοπήσεις του ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Πατ Ρόμπερτς, ο οποίος τελικά επανεξελέγη.

Το προηγούμενο αυτό δείχνει ότι μια ανάκαμψη των Ρεπουμπλικάνων δεν θα αποτελούσε εξέλιξη χωρίς προηγούμενο.

Εάν εκδηλωθεί ευρύτερο «μπλε κύμα», το ενδιαφέρον θα επεκταθεί και σε ισχυρότερα ρεπουμπλικανικά προπύργια.

Στη Νότια Καρολίνα η δημοκρατική γιατρός Αννι Αντριους, η οποία έχει δεχθεί προσβολές από τον Τραμπ, διεκδικεί την έδρα της Ντάρλιν Γκράχαμ. Η τελευταία διορίστηκε φέτος, μετά τον θάνατο του αδελφού της, Λίντσεϊ Γκράχαμ.

Οι μικρές αποστάσεις ανάμεσα στα δύο κόμματα καθιστούν κρίσιμη κάθε έδρα. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών σε καθένα από τα δύο σώματα για να αποκτήσουν την πλειοψηφία.

Στη Βουλή των 435 μελών οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν 218 έδρες και οι Δημοκρατικοί 214. Ο ανεξάρτητος βουλευτής Κέβιν Κίλεϊ από την Καλιφόρνια συντάσσεται με τους Ρεπουμπλικάνους σε θέματα οργάνωσης του σώματος. Δύο έδρες παραμένουν κενές, μία από κάθε κόμμα.

Στη Γερουσία οι Ρεπουμπλικανοί έχουν 53 έδρες, οι Δημοκρατικοί 45 και οι ανεξάρτητοι που συντάσσονται με τους Δημοκρατικούς δύο.

Η δημοκρατική πλευρά πρέπει να φτάσει τις 51 έδρες για να εξασφαλίσει τον έλεγχο, καθώς σε περίπτωση ισοψηφίας την αποφασιστική ψήφο διαθέτει ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ως πρόεδρος της Γερουσίας.

Τι αλλάζει για την κυβέρνηση

Ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει ότι η ιστορική τάση των ενδιάμεσων εκλογών λειτουργεί εις βάρος του κόμματος που κατέχει την προεδρία. Παράλληλα επιταχύνει την προώθηση των προτεραιοτήτων του, σαν να προετοιμάζεται για δυσκολότερους συσχετισμούς στο Κογκρέσο κατά το δεύτερο μισό της θητείας του.

Ο έλεγχος έστω και ενός σώματος από τους Δημοκρατικούς θα επέτρεπε εντατικότερη κοινοβουλευτική εποπτεία της κυβέρνησης, μέσω ερευνών και ακροάσεων. Το κόμμα θα αποκτούσε επίσης μεγαλύτερη επιρροή στις αποφάσεις για τον προϋπολογισμό.

Πυκνότερες οι προεκλογικές εμφανίσεις του Τραμπ

Στην τελική ευθεία ο Τραμπ πυκνώνει τις προεκλογικές εμφανίσεις του, με στόχο την κινητοποίηση της ρεπουμπλικανικής βάσης. Σύμφωνα με το NPR, αν και είχε δεσμευθεί να στηρίξει υποψηφίους σε ανταγωνιστικές περιφέρειες, μεγάλο μέρος των επισκέψεών του αφορά παραδοσιακά ρεπουμπλικανικές πολιτείες.

Στο πρόγραμμά του έχουν περιληφθεί το Οχάιο, το Τέξας, η Οκλαχόμα, το Τενεσί και η Αλάσκα, γεγονός που αποτυπώνει την ανάγκη στήριξης υποψηφίων ακόμη και σε περιοχές όπου είχε κερδίσει άνετα το 2024.

Στις 19 Οκτωβρίου επισκέφθηκε το Κάνσας για να ενισχύσει τον ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ απέναντι στον δημοκρατικό Ανταμ Χάμιλτον.

Για τις 25 Οκτωβρίου προγραμματίζεται εμφάνισή του στο Μίσιγκαν, μία ημέρα μετά τη συγκέντρωση του Μπαράκ Ομπάμα στο Ντιτρόιτ.

Η κάθοδος του Ομπάμα στο Ντιτρόιτ

Ο Μπαράκ Ομπάμα αναμένεται στις 24 Οκτωβρίου στο Ντιτρόιτ, όπου θα εμφανιστεί μαζί με τον υποψήφιο των Δημοκρατικών για τη Γερουσία, Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ, και την υποψήφια κυβερνήτη Τζόσελιν Μπένσον.

Η συγκέντρωση εντάσσεται στην προσπάθεια συσπείρωσης και κινητοποίησης κρίσιμων τμημάτων της εκλογικής βάσης του κόμματος πριν από την ψηφοφορία.

Η παρέμβαση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ πραγματοποιείται ενώ, σύμφωνα με τη Washington Post, ο Ελ Σαγιέντ αντιμετωπίζει δυσκολίες στη συσπείρωση αφροαμερικανών και εβραίων ψηφοφόρων.